Państwo narodowe - czyli takie, które zamieszkuje w praktyce tylko jeden naród - wydaje się niejednemu z nas czymś istniejącym w sposób oczywisty, czymś wręcz naturalnym. Tymczasem koncepcja państwa (jedno)narodowego jest w historii elementem względnie nowym, nie wspominając o realizacji tej koncepcji, która nastąpiła jeszcze później, a szczególnie późno (bo dopiero w wyniku II wojny światowej) - w Polsce.

W rosyjskiej historii ostatniego wieku najważniejszą rolę odegrały dwa dziejowe zwroty. Pierwszy to upadek cesarstwa i nastanie komunizmu, drugi - rozpad bloku sowieckiego i dyktatury komunistycznej. Rosja przeszła w ostatnich latach pewne uporządkowanie, lecz wciąż nie odnalazła własnych korzeni. Organizmy o podciętych korzeniach, jeśli nie zapuszczą ich ponownie, giną - tak jak giną dziś społeczeństwa Europy Zachodniej.

Oczywiście, ani człowiekowi, który ją wymyślił, ani setkom dobrze-myślących głąbów, którzy ją zanim bezrefleksyjnie powtarzali (i powtarzają) w obsmarowywaniu tego myśliciela nie przeszkodził fakt, że współpraca Schmitta z nazistowskim rządem trwała krótko, że wcześniej Schmitt był do partii Hitlera wrogo nastawiony, że naziści szybko sami ogłosili go wrogiem nowego ustroju oraz że szykanowali go przez szereg kolejnych lat.

Piszemy niniejszy artykuł, aby przestrzec Czytelnika. Na naszych oczach odbywa się na luźno pojętej prawicy przywłaszczenie i dewaluacja cennego pojęcia. Chodzi o termin realizm polityczny, wykorzystywany w nieuprawniony sposób już nie tylko do usprawiedliwiania, ale i do gloryfikowania pewnych środowisk, które po 1944 r. uprawiały kolaborację z komunistycznym okupantem i jego polskojęzyczną ekspozyturą.

Myśli nowoczesnego Polaka Romana Dmowskiego, opublikowane po raz pierwszy w 1902 r. na łamach Przeglądu Wszechpolskiego, przez wielu uważane są za punkt zwrotny w historii polskiej myśli politycznej - za dzieło przełomowe, które wniosło do polskiej refleksji nad polityką zupełnie nową jakość. Przychylamy się do tej opinii. Dlaczego?

Wiosna ludów była kolejnym, znaczącym gwoździem do trumny Starej Europy. Swe istnienie ujawniła wówczas światu ogólnoeuropejska sieć ukrytych centrów, gromadzących wokół siebie siły przewrotu. Papież bł. Pius IX (1792-1878), po zamordowaniu jego pierwszego ministra w biały dzień przez karbonariuszy, musiał szukać schronienia poza Wiecznym Miastem.

Tu i ówdzie podnoszą się głosy (nie od dziś) mówiące, iż nadszedł czas, by odrzucić stare rozróżnienie na prawicę i lewicę jako anachroniczne. Wzajemne oddziaływanie rozmaitych idei, ich reakcje i mieszanki, osiągnęły jakoby taki stopień komplikacji, że dotychczasowe znaczenia obu pojęć do reszty się w nich rozpuściły.

Wiosną 1942 r. naszkicował dwa zarysy projektów przyszłej, powojennej polskiej konstytucji. Oba pozostały nieukończone. Dokumenty te różnią się od siebie postulowanymi rozwiązaniami oraz objętością: jeden jest kilkakrotnie dłuższy od drugiego. Poniżej omówimy obszerniejszy z tekstów, zawierający wizję ustroju bardziej szczegółową i lepiej wykrystalizowaną niż tekst alternatywny, stanowiący jedynie krótką notatkę.

Żaden prawicowiec nie darzy lewicy sympatią. Niektórzy z nich ulegają jednak od czasu do czasu specyficznemu złudzeniu. Być może znużeni wszędobylstwem i wielokształtnością lewicowców, dochodzą w końcu do niechętnej konstatacji, że jakaś lewica istnieć musi. A jeśli musi już być jakaś lewica, niech przynajmniej będzie to lewica narodowa, czy też patriotyczna. I rzeczywiście, w ciągu dwóch ostatnich wieków da się wyróżnić szereg lewicowych środowisk bądź ruchów o takiej właśnie orientacji.