Prawica.net

Rozważania na tematy historiozoficzne i cywilizacyjne jawią się jako zajęcie elitarne. Książka Lecha Jęczmyka zdaje się przeczyć takiej opinii. Co prawda autor w zamieszczonym na samym końcu książki spisie zalecanych przez siebie lektur wymienia dzieła m.in. Platona, Feliksa Konecznego i Samuela Huntingtona, to jednak w ?Trzech końcach historii? trudno się dopatrzyć śladów uczoności. I nie jest to bynajmniej zarzut.

Jęczmyk w sposób przejrzysty i prosty, ze swadą i właściwym mu poczuciem humoru, a jednocześnie z ogromną dozą erudycji, dywaguje na najbardziej ważkie tematy naszych czasów. Globalizacja, migracje ludności, kryzys demograficzny Zachodu, duchowy uwiąd Europy, przebudzenie polityczne, religijne i gospodarcze narodów Trzeciego Świata ? to wszystko stanowi przedmiot refleksji ? także futurologicznej ? zasłużonego polskiego tłumacza. Szersze grono czytelników, które nie czytało felietonów Jęczmyka na łamach ?Nowej Fantastyki?, kojarzyło go dotąd prawdopodobnie głównie z przekładów twórczości takich pisarzy jak Joseph Heller czy Kurt Vonnegut.

W ?Trzech końcach historii? znakomity tłumacz daje się poznać jako błyskotliwy i ? co istotniejsze ? odważny intelektualnie eseista.
Lech Jęczmyk nie szczędzi gorzkich słów ludziom Zachodu, do których bądź co bądź i my się zaliczamy. Apostazja od wiary przodków, kulturowe wykorzenienie, postępujące tendencje relatywistyczne i permisywistyczne w moralności i obyczajach, kryzys instytucji rodziny, wreszcie dramatyczny problem, jakim jest spadek dzietności ? są to kwestie, od których i w Polsce nie uciekniemy.

Dziś wiele się mówi i pisze o ?zderzeniu cywilizacji?, co sprawia, że łatwo wskazywać wroga w muzułmanach czy Chińczykach. Tymczasem rzeczywistym wrogiem jesteśmy my sami dla samych siebie. Od tego, co zrobimy dzisiaj z tym bogatym dziedzictwem, w posiadaniu którego wciąż jesteśmy, zależy to, czy tego wroga uda się nam pokonać, a w rezultacie ? skutecznie stawić czoła nowym wyzwaniom. Głównym naszym nauczycielem w tej batalii musi pozostać Kościół powszechny. Ta myśl przewija się przez całą książkę.

Polska na przestrzeni wieków doświadczała rozmaitych trudności. Lech Jęczmyk uświadamia nam, w czym tkwiła i wciąż tkwi nasza siła. Nie jest nią bynajmniej niepodległe państwo, choć posiada ono swoją wartość, której nie należy deprecjonować. Kondycja wspólnoty politycznej zależy jednak przede wszystkim od kondycji wspólnot przedpolitycznych.

Jako konkluzję zacytujmy więc fragment felietonu ?Życie rodzinne?:

?Polska była silna rodziną. Car Mikołaj I mówił: ?Z Polakami dalibyśmy sobie jakoś radę, ale te Polki!?. Kiedy mężczyźni szli na wojnę (a chadzali często), nasze wspaniałe kobiety prowadziły gospodarstwa i wychowywały dzieci. Czy coś z tego zostało? Jeżeli prawidłowo odczytuję sytuację świata, to naszą nadzieją na przyszłość jest nasza przeszłość, nasze ?zacofanie?.

Mamy jeszcze bastiony chłopskiej gospodarki rodzinnej, małe, prężne rodzinne przedsiębiorstwa i ledwo już żywy prywatny handel. Jeżeli mamy przeżyć jako naród, z własnym państwem czy bez, musielibyśmy zachować tę siatkę krystaliczną do następnego historycznego trzęsienia ziemi. A tu i ówdzie ściany już się rysują?.

Filip Memches
więcej tekstów autora...