Szukaj na PNCapitalBook WydarzeniaZaloguj sięnowe dyskutowane 2007Prace PNSubskrypcja RSS Ile? |
Pozytywizm a romantyzm
pi, 2008-09-05 12:58 | Karol Jasiński
Odkąd pamiętam byłem miłośnikiem idei pozytywistycznej. Mam tu na myśli jedną z dwóch decydujących postaw i poglądów społeczno politycznych jakie przyniósł w Polsce XIX wiek. Pierwsza z nich to właśnie pozytywizm, druga natomiast to romantyzm. Program pracy organicznej i pracy u podstaw, który jest trzonem i głównym postulatem pozytywizmu jest u swego zarania fundamentem zdrowego społeczeństwa. Jednostka, automatycznie realizująca we własnym zakresie (poprzez swe czyny i postępowanie) program pozytywistyczny stanowiła wzór dla innych. Dzięki samodoskonaleniu wzmacniała tym samym cały Naród, pozostający bez swojej państwowości. Pozytywizm był gwarantem zachowania kultury i tożsamości narodowej. Przyniósł on polskiemu społeczeństwu same wymierne korzyści. Prawidłowo stosowane zasady tego wielkiego ruchu intelektualnego wprowadzały realny rozwój i dobrze rozumiany postęp. Konieczne jest, aby także i dziś pozytywizm odniósł zwycięstwo. Dążenie do dobrobytu oraz spokoju jest tożsame z celami pozytywistów. Wielki wysiłek małych ludzi dla dobra wspólnego to zadanie, które każdy patriota powinien wypełnić. Drugi z wielkich ruchów, czyli romantyzm, z gruntu rzeczy nie może być oceniany tak samo dobrze jak pozytywizm. Romantyzm można określić jako burzę hormonów, dotykającą ludzi niezależnie od wieku. Wielkie idee, przystosowywane do małych możliwości, bez szansy na powodzenie. Brak elementarnego rozsądku i poszanowania zasad logiki. To wszystko cechy szaleńczego w zamierzeniach, i niestety skutkach, programu. Romantyzm jako nurt prezentowany przez polskich wieszczów przyczynił się do wybuchu kilku powstań narodowo-wyzwoleńczych. Przywódcy kierowani wizjami mesjanizmu wysyłali całe pokolenia młodych Polaków na śmierć. Częstokroć czynili to w skrajnie złych warunkach. Nieodpowiedzialność i nieznajomość realiów to prawdziwa twarz romantyzmu. Katastrofalny w swych owocach romantyzm w każdej dziedzinie życia musi zostać wyeliminowany. Taka postawa niesie ze sobą wynik kompletnie odmienny od zamierzonego, nawet jeśli w założeniach, ma być on wspaniały i bohaterski. Przedkładanie emocji nad rozum to esencja zachowania romantycznego. W zderzeniu z realizmem i rozwagą pozytywizmu, romantyzm nie wytrzymuje konkurencji i bezsprzecznie objawia swą dziecinność. Publicyści wierni tradycji romantycznej obrażają dziś ludzi myślących w inny sposób. Każdy, kto odrzuca fobie i uprzedzenia, chłodno i rzeczowo ocenia sytuację na Kaukazie, jest według nich agentem obcego państwa. Najgorszą z możliwych sytuacji jest przeniesienie wartości romantycznych do polityki. Ostatnio mamy recital mesjanistyczny w wykonaniu czołówki polskich polityków, na czele z panem prezydentem. Do czego nas zaprowadzi, tak nieroztropne szachowanie słowami i czynami, Bóg jeden raczy wiedzieć. Oby nie powtórzyła się nasza smutna historia oparta na romantycznych uniesieniach. Skupmy się na tym, aby swoim dzieciom przekazać Ojczyznę dostatnią, bezpieczną, opartą na wartościach i świadomą swoich błędów z przeszłości.
O Autorze: Prezes lubelskiego oddziału Klubu Zachowawczo-Monarchistycznego.
|
Drukuj
Wyślij znajomym
Pozytywizm jak dobrze
Pozytywizm jak dobrze pamiętam był filozofią wrogo nastawioną do religii, niezwykle krytyczną wobec Katolicyzmu. Odmiennie niż entuzjastyczny wobec religii romantyzm, przy okazji będący fundamentem tożsamości Polski Katolickiej.
Panie Bodakowski....
No głupoty Pan piszesz STRASZNE!
----
W sprawach prywatnych, proszę pisać na Berdyczów
----
W sprawach prywatnych, proszę pisać na Berdyczów
Opus meum: KRAJ.info.pl Czasopismo o Polsce i Polakach
W tym przypadku pan Bodakowski ma rację...
...Comte i jego fizyka społaczna miała wpisany plan przejścia wszystkich elementów teizmu w metafizykę, a następnie wszystkich elementów metafizyki w fizykę społeczną. Kościół Pozytywistyczny w Brazylii nadal istnieje i nawet w Polsce się o tym pisze.
Jan Domaradzki "Religia Ludzkości, Augusta Comte'a socjologiczna wizja religii" Poznań 2005
Jacek Bartyzel "Umierać, ale powoli. O monarchistycznej i katolickiej kontrrewolucji w krajach" Kraków 2006
Leszek Kołakowski "Filozofia pozytywistyczna (od Hume’a do Koła Wiedeńskiego)" Warszawa 2004
(...) współczesny Jonasz
idzie jak kamień w wodę
jeśli trafi na wieloryba
nie ma czasu westchnąć (...)
Ale romantyzm, jakkolwiek mógł być entuzjastyczny wobec
religii, to często niekoniecznie wobec katolicyzmu. Romantyzm bywał czasami po prostu pogański. A z pewnością bywał buntowniczy:
[quote=Adama Mickiewicza]
Daj mi rząd dusz! - Tak gardzę tą martwą budową,
Którą gmin światem zowie i przywykł ją chwalić,
Żem nie próbował dotąd, czyli moje słowo
Nie mogłoby jej wnet zwalić.
Lecz czuję w sobie, że gdybym mą wolę
Ścisnął, natężył i razem wyświecił,
Może bym sto gwiazd zgasił, a drugie sto wzniecił -
Bo jestem nieśmiertelny! i w stworzenia kole
Są inni nieśmiertelni; - wyższych nie spotkałem. -
Najwyższy na niebiosach! - Ciebie tu szukałem,
Ja najwyższy z czujących na ziemnym padole.
Nie spotkałem Cię dotąd - żeś Ty jest, zgaduję;
Niech Cię spotkam i niechaj Twą wyższość uczuję -
Ja chcę władzy, daj mi ją, lub wskaż do niej drogę!
O prorokach, dusz władcach, że byli, słyszałem,
I wierzę; lecz co oni mogli, to ja mogę,
Ja chcę mieć władzę, jaką Ty posiadasz,
Ja chcę duszami władać, jak Ty nimi władasz.
(Długie milczenie)
(z ironią)
Milczysz, milczysz! wiem teraz, jam Cię teraz zbadał,
Zrozumiałem, coś Ty jest i jakeś Ty władał. -
Kłamca, kto Ciebie nazywał miłością,
Ty jesteś tylko mądrością.
Ludzie myślą, nie sercem, Twych dróg się dowiedzą;
Myślą, nie sercem, składy broni Twej wyśledzą -
Ten tylko, kto się wrył w księgi,
W metal, w liczbę, w trupie ciało,
Temu się tylko udało
Przywłaszczyć część Twej potęgi.
Znajdzie truciznę, proch, parę,
Znajdzie blaski, dymy, huki,
Znajdzie prawność, i złą wiarę
Na mędrki i na nieuki.
Myślom oddałeś świata użycie,
Serca zostawiasz na wiecznej pokucie,
Dałeś mnie najkrótsze życie
I najmocniejsze uczucie. [-/quote]
Co nie zmienie...
...fałszywości alternatywy romantyzm vs. pozytywizm.
(...) współczesny Jonasz
idzie jak kamień w wodę
jeśli trafi na wieloryba
nie ma czasu westchnąć (...)
Nie-antykatolicki romantyzm Słowackiego
III
Niegdyś Europa cała
Była gotyckim kościołem.
Wiara kolumny związała,
Gmach niebo roztrącał czołem...
Drżącym od starości głosem
Starzec pochylony laty
Trząsł dumnym mocarzy losem,
Zaglądał w królów siedziby;
Zaledwo promyk oświaty
Przez ubarwione gmachu przedzierał się szyby.
Jakiś mnich stanął u proga,*
Kornéj nie uchylił głowy,
Walczył słowami Boga
I wzgardził świętemi kary.
Upadł gmach zachwiany słowy.
Błysnęły światła promienie...
Piérwsze wolności westchnienie
Było i westchnieniem wiary.
IV
Jak sosny niebotyczne urośli królowie.
Deptane prawa ludów gdzież znajdą mściciela?...
Na Albijonu ostrowie
Kromwel. - Któż nie zna Kromwela?...
On dawną krwią Stuartów zalał stopnie tronu
I nie chciał na nie wstąpić - on pogardził tronem.
I czymże dzisiaj jest król Albijonu?
Błyszcząca mara - widziadło,
Księżyc na niebie zamgloném,
A słońce praw oświéca tę postać wybladłą.
Ale wielcy mężowie zasiedli do steru,
Świątynią praw dźwigają tysiączne kolumny -
Patrzcie, jak długim rzędem za trumnami trumny
Wchodzą w posępne gmachy Westminsteru.
Juliusz Słowacki (romantyzm) "Oda do wolności"
ad
Tekst jest krytyką romantycznych postaw Polaków w XIXw. i dziedzictwa jakie przyniosło takie postzreganie świata. przeciwwagą dla polskiego romantyzmu w XIX stuleciu był pozytywizm, czyli w skrócie praca organiczna i praca u podstaw mająca na celu realne przetrwanie polskiego narodu w skrajnie niekorzystnych warunkach. Koncentruje się na tym aspekcie idei pozytywistycznej.
"Od skłonności do demokracji, z którą rodzi się każdy człowiek, wybawic go może jedynie chrzest inteligencji"
Nicólás Gómez Dávila
Polski pozytywizm był w
Polski pozytywizm był w gruncie rzeczy bardzo romantyczny, żeby dać choćby przykład "Siłaczki". Jego opozycja w stosunku do romantyzmu sprowadzała się do negacji czynu zbrojnego jako formy walki o niepodległość i modernizmu. Natomiast jednostkę postrzegano całkowicie romantycznie jako kogoś, kto ma poświęcić życie i szczęście osobiste dla Sprawy. Dlatego pozytywizm nie zakotwiczył się specjalnie w Polsce ustępując miejsca "romantyzmowi" rewolucyjnemu socjalizmu.
Druga rzecz, to utożsamienie pracy organicznej z pozytywizmem. I jest ono prawdziwe, ale wyłącznie w odniesieniu do Królestwa. W Poznańskim praca u podstaw trwała w najlepsze już w okresie romantycznym (tu wielki ukłon dla generała Chłapowskiego). Podobnie było w Galicji i na Śląsku, gdzie praca organiczna była faktem już w połowie XIX wieku.
Poza tym, byłbym ostrożny z przeciwstawianiem romantyzmu pozytywizmowi, bo te podziały nie są tak ostre jak chcieliby autorzy podręczników. Najlepsze polskie powieści patriotyczno-historyczne, będące przecież literaturą romantyczną, powstały w okresie pozytywizmu, a najwięksi działacze organiczni w Poznańskim działali w środku okresu romantycznego.
Mieli rozum nasi przodkowie...
"Krolestwo nasze, nie jest krolestwem religijnem, lecz politycznem"
Mikołaj Zebrzydowski XVII w.
Mieli rozum rokoszanie, "katolicki" król był naszą ówczesną zakałą.
Janusz Sanocki
Janusz Sanocki
Nie jestem królem waszych sumień,
powiedział coraz mniej katolicki król naszych przodków. Całkiem słusznie powiedział, ale aktywność różnowierców nie dotyczyła tylko błędów religijnych, co obciążało by tylko ich sumienia. Były tam też konkretne zdrady polityczne, działania na szkodę katolickiej większości Rzeczypospolitej Obojga Narodów, a nade wszystko knowania z odwiecznymi wrogami polskości i Korony Polskiej. Do dziś płacimy cenę rozproszenia i poniewierki za chwalebną tolerancję i miłosierdzie dla wrogów.
Niestety, nasi wrogowie nie stosowali tych zasad wobec nas.
inpefessa
inpefessa
„Publicyści wierni
tradycji romantycznej obrażają dziś ludzi myślących w inny sposób. Każdy, kto odrzuca fobie i uprzedzenia, chłodno i rzeczowo ocenia sytuację na Kaukazie, jest według nich agentem obcego państwa.”
A na czym polega to odrzucenie fobii i uprzedzeń przy dokonywaniu chłodnorzeczowej oceny wojny rusko-gruzińskiej?
Ostatecznie
to romantyzm uratował resztki polskości jakie nam pozostały. Praca organiczna nie przyniosła żadnych efektów. Była jedynie piękną ideą , z którą rozprawili się zaborcy bardzo skutecznie. Nie potrafili sobie poradzić jedynie z " polską duszą " . Tak jest zresztą do dziś. Ministerstwo Edukacji w kolejnych odmianach załatwia problem pracy organicznej. Duszy romantycznej , która pozwalała trwać na posterunku na Woli , na Westerplatte czy w lasach lubelszczyzny nie da się zniszczyć. Kiedy fachowcy od pracy organicznej zniszczą polską szkołę , stworzą nam " zawodową armię " , której będzie się może opłacało walczyć lub nie ( to będzie zależało od zapisów w umowie o pracę ) zawsze zostaną ludzie , którzy czytają Sienkiewicza i Mickiewicza a w sercu mają coś takiego czego zazdrości nam cały świat.
andynie
andynie
"Cały świat"
[quote=]...zawsze zostaną ludzie , którzy czytają Sienkiewicza i Mickiewicza a w sercu mają coś takiego czego zazdrości nam cały świat.[/quote]
No.. "cały świat" rozdziawia gębę ze zdziwienia, bo ludzie którzy czytają Sienkiewicza i Mickiewicza mają coś takiego w sercu... Heh!.. oto przykład debilizmu romantycznego: branie swoich fantasmagorii i oczekiwań za rzeczywistość; jaki niby "cały świat", kto niby uprawnił Pana do wypowiadania się w imieniu całego "świata" i skąd ta pewność, że cały "świat" czegoś Polakom zazdrości?
Miłosierdzie kata zasadza się na precyzji ciosu
- - - -
Miłosierdzie kata zasadza się na precyzji ciosu
Antoś
Jan Paweł II-"Pamięć i tożsamość"
Za to
niektórzy publicyści cięgle bredzą coś o fobiach i uprzedzeniach. Dla nich romantykiem, powstańcem, oszołomem jest każdy kto negatywnie ocenia działania Rosji na Kaukazie choćby nie wiem jak bardzo barbarzyńsko zachowywało się to państwo.
Aby nie czuć niechęci do państwa, które co kilka dni grozi nam atakiem nuklearnym, które od prawie 100 lat rzuca się na wszystkich sąsiadów trzeba by być nie tylko pozbawionym "uprzedzeń" ale cierpieć na jakiś rodzaj masochizmu politycznego połączonego ze skrajnym cynizmem.