Kilkanaście miesięcy temu Polska i Ukraina odniosły wielki i prestiżowo ważny sukces polegający na tym, że otrzymały prawo do wspólnego zorganizowania czternastych piłkarskich mistrzostw Europy mających się odbyć w roku 2012. Rozstrzygnięcie międzypaństwowej rywalizacji o Euro 2012 nastąpiło 18 kwietnia 2007 roku na posiedzeniu KW UEFA w Cardiff, a zwycięstwo polsko-ukraińskiego duetu było niespodziewane i miażdżące. Dostaliśmy osiem głosów dystansując Włochy (cztery głosy) oraz Węgry z Chorwacją (zero głosów). Dlaczego Polska akurat z Ukrainą? No cóż, nie od dziś przecież wiadomo, że Polak i Ukrainiec to dwa bratanki.

Pomysł urządzenia Euro 2012 na Ukrainie i w Polsce pochodzi od p.Surkisa, ukraińskiego polityka i biznesmena, byłego szefa administracji Kuczmy, byłego posła „socjaldemokratycznej” partii SDPU, byłego prezesa Ligi Piłkarskiej Ukrainy, obecnie członka Komitetu Wykonawczego UEFA. Surkis to podobno również utalentowany i skuteczny „lobbysta” i jest prawie pewne, że to właśnie jego lobbowaniu w federacji europejskiej zawdzięczamy perspektywę goszczenia w Polsce piłkonożnej śmietanki.

Wszystko zaczęło się w roku 2003, kiedy to p. Surkis podzielił się swą europiłkarską ideą z p. Listkiewiczem, a ten zapalił się do pomysłu i zainteresował sprawą ówczesnego prezydenta Kwaśniewskiego. Kwaśniewski z właściwą sobie dezynwolturą obiecał oczywiście wszelką pomoc w zgłoszeniu PZPN jako kandydata do przeprowadzenia Euro 2012 (z wypowiedzi Aleksandra K.: „Przyznanie Polskiemu Związkowi Piłki Nożnej organizacji finałowego turnieju UEFA EURO 2012 podkreśli znaczenie czlonkostwa Polski w Unii Europejskiej oraz jej rolę w procesie integracji Europy”).

I na tym (czyli na niedorzecznych pogaduszkach) rzecz cała mogła się szczęśliwie zakończyć, bo przecież nikt nie zmuszał braci Kaczyńskich, którzy objęli władzę w roku 2005, do kontynuowania śmiałej inicjatywy czterech komunistów (czterech, bo Kuczma też to poparł). Jednak Kaczyńscy ochoczo zaangażowali się w ambitny piłkarski projekt. Jarosław Kaczyński powiedział na przykład „przecież my byśmy powinni bez żadnego kłopotu zorganizować olimpiadę, a co dopiero Euro”, a Lech Kaczyński stwierdził, że „organizacja Euro 2012 w Polsce i na Ukrainie to jedyne rozwiązanie”.

Po upadku rządu PiS i przedterminowych wyborach pojawiła się kolejna szansa na ucieczkę od tego katastrofalnego zamysłu. Premier Tusk mógł się jeszcze ze wszystkiego wycofać na jesieni 2007 roku, składając rezygnację z wątpliwego zaszczytu i przepraszając panów z UEFA za zawracanie głowy. Nic takiego się jednak nie stało. Przeciwnie, nowy premier z dumą i w imieniu nas wszystkich oświadczył, że „gwarantujemy wykonanie planu przygotowań do piłkarskich mistrzostw Europy w 2012 roku”. W ten sposób Polska od kwietnia roku 2007 brnie coraz dalej w kosztowny absurd Euro 2012, zupełnie jak ćma kołująca spiralą w płomień świecy.

O ile trudno się dziwić Surkisowi i Listkiewiczowi, czy Kuczmie i Kwaśniewskiemu, bo przecież notoryczna bezmyślność oraz brak wyobraźni doskonale licują z komunistycznym rodowodem, o tyle postępowanie polityków PiS i PO w sprawie mistrzostw trzeba uznać za kuriozalne. Stosunek tych panów do Euro 2012 mocno się kojarzy z czymś, co zostało nazwane kultem cargo, a co było kiedyś uprawiane przez tubylców na wyspie Fidżi.

Aby wyjaśnić, w czym rzecz, przedstawiam schemat myślenia o Euro 2012 według reguł kultu cargo: ponieważ takie na przykład kraje, jak Belgia, Francja, Holandia, Niemcy i Włochy organizowały u siebie piłkarskie Euro, to my, Polska, organizując Euro 2012, staniemy się czymś pośrednim między Belgią, Francją, Holandią, Niemcami i Włochami. Mówiąc wprost, za sprawą futbolowej magii przeistoczymy się z biednego, niedorozwiniętego kraju postkomunistycznego w państwo zachodnioeuropejskie całą gębą. A już co najmniej wszyscy zaczną nas za takowe uważać.

Mentalność cargoidalna jest oczywiście absurdalna, a Polacy, chociaż są narodem ubogim, nie powinni się mimo wszystko zachowywać, jak krajowcy z Fidżi, którzy budowali drewniane nabrzeża, pasy startowe i makiety samolotów oczekując, że dzięki temu przyciągną do siebie bogate cargo Białego Człowieka.

Ja rozumiem, że już 35 lat temu byliśmy tygrysami Europy Wschodniej i dziesiątą potęgą gospodarczą świata, ale może spójrzmy dzisiaj chłodnym okiem na to, czym jesteśmy naprawdę, przynajmniej pod względem infrastruktury transportowej i sportowej. Jak wyglądają nasze stadiony, dworce, lotniska, linie kolejowe, drogi i autostrady?

Oto fakty. W Polsce jest ok. 900 km autostrad (wliczając w to również te, które są w budowie), czyli 1 km autostrady przypada na ok. 360 km² powierzchni naszego kraju. We Francji 1 km autostrady przypada na 64 km² powierzchni, we Włoszech na 44 km², w Niemczech na 29 km², w Holandii i Belgii na 18 km². Średnio mamy więc ok. 9 razy mniej autostrad w przeliczeniu na powierzchnię niż wymienione państwa. Oprócz autostrad mamy jeszcze ok. 600 kilometrów dróg szybkiego ruchu, z czego ok. 250 km jest w budowie, a większość pozostałych nadaje się głównie do remontu. Według oceny fachowców przed Euro 2012 należy w Polsce wybudować 900 km autostrad i 2000 km dróg ekspresowych.

Nie mamy ani jednego stadionu, który by spełniał wymagania UEFA, a potrzeba co najmniej sześć takich stadionów. Chyba najzabawniej wygląda słynny stadion X-lecia w Warszawie, którego zrujnowane trybuny są od lat gęsto porośnięte krzakami i chwastami. Przerażający wygląd tego obiektu może być symbolem stanu naszej piłkarskiej infrastruktury. Na gruzach stadionu X-lecia ma stanąć Stadion Narodowy, na który potrzeba co najmniej 1 200 000 000 zł.

Nie mamy ani jednego ośrodka treningowo-wypoczynkowego dla piłkarzy (potrzeba 16 takich ośrodków). Wszystkie nasze dworce kolejowe wymagają generalnego remontu lub wybudowania na nowo, a sieć dróg żelaznych pilnie potrzebuje modernizacji. Nasze lotniska nie mają odpowiedniej przepustowości, a ich stan techniczny pozostawia wiele do życzenia. Instalacje teleinformatyczne niezbędne do obsługi gigantycznego wydarzenia, jakim ma być Euro 2012, nie istnieją. Według specjalistów za mało mamy nawet miejsc w więzieniach i aresztach, w związku z czym potrzebna jest rozbudowa.

W ciągu trzech tygodni ma się w ramach Euro 2012 odbyć w Polsce 15 meczów, a może nawet 16, jeśli finał zostanie przeniesiony z Kijowa do Warszawy. Mecze te ma oglądać 700 000 kibiców, których połowa przyjedzie z zagranicy, a nasza „baza hotelowa” nie jest w stanie zapewnić noclegów trzystu pięćdziesięciu tysiącom ludzi. Aby sprostać wymaganiom związanym z mistrzostwami hotelarstwo wymaga ponoć inwestycji w wysokości ok. 5 miliardów złotych.

Rząd słusznie uważa, że nie musi się przejmować hotelami, bo to przecież domena prywaciarzy. Ale po co właściwie mieliby oni te 5 mld. inwestować? Przecież kibice zagraniczni po mistrzostwach wyjadą z Polski i po co komu wtedy te setki tysięcy wolnych łóżek? To mogłoby być dobre w takiej Francji, Hiszpanii czy Włoszech, które i bez Euro są turystycznymi mekkami. Ale my? Do zwiedzania Wawelu i warszawskiego Starego-Nowego Miasta nie pchają się aż tak wielkie rzesze zagranicznych turystów.

Spójrzmy teraz na całą tę imprezę z perspektywy finansowej. Koszt dostosowania polskiej infrastruktury do współczesnych przyzwyczajeń zachodnioeuropejskich (i to tylko na tyle, na ile to jest konieczne dla sprostania wymogom Euro 2012) szacuje się na ok. 200 miliardów zł., to znaczy ok. 73% naszego rocznego budżetu . Teoretycznie możemy liczyć na europejskie dofinansowanie w wysokości 40 mld. euro, czyli ok. 134 mld. zł. Unijną dotację trzeba jednak pomniejszyć o ok. 40 mld. zł., tyle bowiem wyniesie czteroletnia polska składka do unijnego budżetu. Zostawia to rząd polski z minimalnymi kosztami własnymi z tytułu Euro 2012 na poziomie ok. 100 mld. zł.

Czy nasze państwo stać na wydatki tego rzędu w sytuacji, gdy polski deficyt budżetowy wynosi 28 mld. zł. w skali roku, kraj jest zadłużony na ponad 400 mld. zł., a ZUS stoi na krawędzi bankructwa, w związku z czym emerytury i renty należne 9 milionom starych ludzi są poważnie zagrożone?

Uważam, że nie. Uważam, że rząd polski, zamiast się pchać w pseudoprestiżowe, a kosztowne szopki sportowe, powinien raczej pracować nad obniżeniem deficytu, restrukturyzacją wydatków, zmniejszaniem strat przez wycofywanie się państwa z działalności gospodarczej i z dotowania takiej działalności.

Nawet abstrahując od wskazanych wyżej kosztów związanych z Euro 2012 musimy zauważyć, że zrealizowanie w terminie wszystkich uważanych za niezbędne inwestycji sportowych, drogowych, kolejowych, itd., pozostaje daleko poza zasięgiem naszych mocy przerobowych. Skąd taki wniosek? Ano na przykład stąd, że dotychczas udawało się w Polsce wybudować średnio nie więcej niż 30 km autostrad rocznie. No to jakim cudem zbudujemy ich teraz 900 km w ciągu czterech lat? Nie wydaje mi się to możliwe. Z innymi zamierzeniami inwestycyjnymi jest podobnie.

W infrastrukturę drogową (i ogólnie rzecz biorąc, cywilizacyjną) należy oczywiście inwestować, ale tylko w ramach kwot wygospodarowanych z budżetu oraz rzeczywistych dotacji z Unii Europejskiej. Sport może poczekać, a już na pewno nie powinien być w dzisiejszych warunkach finansowany z budżetu państwa ani stawiany przed innymi potrzebami społecznymi. Oczywiście, jeśli samorządy lokalne czują się na siłach budować stadiony, niech to robią we własnym zakresie. Nie wydaje się jednak rozsądne budowanie stadionów zdolnych pomieścić 50-60 tysięcy ludzi w sytuacji, gdy średnia frekwencja na meczach wynosi 10-15 tysięcy widzów. Zakładając nawet pełne obsadzenie widzami na każdej imprezie trzeba brać pod uwagę, że taki stadion amortyzuje się w czasie nie krótszym niż 35 lat.

Patrząc obiektywnie na polsko-ukraińskie nadludzkie wysiłki mające na celu zorganizowanie finałów mistrzostw Europy w piłce nożnej musimy dojść do wniosku, że cały ten pomysł z „Euro 2012 - Poland-Ukraine” jest kompletnie chybiony. Co gorsza, jeśli mimo zapewnień PZPN i rządu, że „damy radę”, Platini w końcu odbierze nam organizację mistrzostw, to odium spadnie nie na p. Listkiewicza ani p. Tuska, tylko na cały naród polski, który stanie się przedmiotem drwin. Już powstają na ten temat „polish jokes”, na przykład porównuje się piłkarskie mistrzostwa Europy w Polsce w roku 2012 do porażki Napoleona w roku 1812 i słynnej katastrofy Titanica w roku 1912.

Czy jest jakieś wyjście z tej sportowej pułapki? Oczywiście, jak w każdej sytuacji, mamy tu co najmniej dwa wyjścia. Można na przykład dalej brnąć w chaos, jakim w naszych warunkach stają się próby realizacji nierealnych założeń inwestycyjnych, aby w roku 2011 stwierdzić, że jednak się nie udało. Można też wybrać wariant alternatywny: spojrzeć prawdzie w oczy, zrzec się póki czas piłkarskiego eurohonoru i niezwłocznie przekazać sprawę Włochom, Francuzom i Niemcom.

Każde z tych państw jest w stanie samodzielnie zrobić Euro 2012 od ręki, zwłaszcza Niemcy. Współdziałając ze sobą mogą one zorganizować najlepsze mistrzostwa futbolowe w historii, a nasi kibice będą sobie mogli osłodzić gorycz porażek polskiej reprezentacji oglądając antyczne marmury Rzymu, podziwiając obrazy w Luwrze i pijąc słynny berliński Schultheissbier. Wyjdzie taniej, a kompromitacja będzie mimo wszystko mniejsza.

Jakub Kachniarz - Prawicowiec
inne publikacje autora...
- - - - - - -
Prawica RP (partia polityczna)