Przy okazji ostatnich wydarzeń związanych ze sprawą "Bolka" rozwinęła się publiczna debata o minionym okresie komunizmu, moralnej ocenie tajnych współpracowników, heroizmie solidarnościowego ruchu społecznego itp. Dzięki temu można dostrzec w szeroko pojętym środowisku konserwatywno-narodowym pojawienie się dwóch grup ludzi, których charakteryzuje odmienny stosunek do minionej epoki PRL.

Po jednej stronie znajdują się ludzie, którzy z sentymentem wspominają tamte czasy i najczęściej z autopsji znają codzienność życia w tamtym okresie. Druga grupa to pokolenie trochę młodsze, które tamte czasy zna najczęściej z opowiadań, książek i filmów dokumentalnych.

Sam należąc do tej drugiej grupy mogę powiedzieć, że nie podchodzę do tych wydarzeń tak emocjonalnie jak pokolenie moich rodziców, tzn. nie bardziej emocjonalnie niż np. do zagadnienia związanego z historią II wojny światowej, 20-lecia międzywojennego czy okresem, gdy Polska odzyskiwała niepodległość w 1918 r.

Z tego powodu, bardziej pragmatycznie podchodzimy do tego zagadnienia, ponieważ nie byliśmy aktywnymi uczestnikami tamtych wydarzeń. Dlatego nie chcemy żyć mitami zarówno związanymi z tym okresem jak i okresami ubiegłymi. Nie potrzebujemy ani Piłsudskiego, ani Wałęsy, ani jakiegokolwiek innego zdezawuowanego autorytetu. Zresztą nawet gdyby Wałęsa nie był "Bolkiem" to i tak nigdy nie zostałby dla nas mitem, ponieważ w dobie dzisiejszej nowoczesne technologie codziennie rejestrują zachowanie Wałęsy, które dyskwalifikuje go jako autorytet.

Lata 80-te tego nie zmienią, ponieważ obraz i ocena człowieka powstaje z przekroju całego życia, a nie tylko z jednego jego wycinka. Więc walka red. Adama Wielomskiego w obronienie zachowania mitu Wałęsy jest bezcelowa. Przynajmniej nie sądzę, aby wpłynęła na postrzeganie Wałęsy w młodym pokoleniu utożsamiającym się z środowiskiem konserwatywno-narodowym.

Podobnie rzecz się ma z red. Engelgardem. Włączając się w polemikę związaną z lustracją na swoim blogu, w nazwijmy to "artykule" pt. "Upadek myśli wszechpolskiej" raczył zasugerować, że młodzież narodowa nie jest już nadzieją na odrodzenie Ruchu Narodowego.

Nigdy nie wątpiłem, że nadzieją na odrodzenie tegoż ruchu są paxowi na czele z panem Engelgardem, ale za to trudno mi się zgodzić z zaprezentowaną przez niego wizją poprzedniej epoki. Bo szczerze przyznam, że w odróżnieniu od red. Engelgarda większym szacunkiem darzę Wildsteina - pacyfistę, który heroicznie walczył z komuną i nie dał się jej złamać niż Wałęsę, który z każdym wypowiadanym dziś zdaniem kompromituje się coraz bardziej.

Pan Engelgard ponadto twierdzi, że młodzi narodowcy prezentują taką, a nie inną wizję poprzedniej epoki - ponieważ nie czytali Dmowskiego. Ja skromnie pozwolę się zaliczyć do młodych narodowców, jak również do grona osób, które Dmowskiego czytały, co więcej nieskromnie napiszę (choć jestem powszechnie znany ze swojej skromności), że dzieła Dmowskiego znam dosyć dobrze i nigdzie nie znalazłem w nich treści mówiących o tym, że współpraca z bezpieką, jest jednym z elementów, którym powinien kierować się prawdziwy narodowiec. No - ale widocznie red.Engelgard wyciąga z książek Dmowskiego takie wnioski, na jakie pozwala mu poziom jego własnego intelektu.

Zdumiewa mnie, że ludzie mieniący się konserwatystami lub narodowcami stają razem z "Salonem" w obronie ludzi, którzy w tamtej epoce kolaborowali z komunistami. Ta sytuacja pokazuje jak daleko różnimy się od ludzi razem, z którymi rzekomo tworzymy jeden obóz ideowy. Wydaje mi się, że oni nie rozumieją nas, a my nie potrafimy zrozumieć ich. Chyba to kwestia psychiki ukształtowanej przez epokę w której wyrośliśmy. Oni wychowali się na Jarocinie i Budce Suflera a my na stadionach i Legionie.

Może również to, że nie musieliśmy konfrontować się z komunistami powoduje, że trudno nam dopuścić myśl, że osoba współpracująca z bezpieką może być dla pokolenia naszych rodziców autorytetem. Nie wiem jak zachowałaby się większość moich dzisiejszych kolegów z którymi spotykam się dzisiaj przy piwie i rozmawiam o Dmowskim, Chestertonie, Gobineau czy poezji Dobrzyńskiego.

Czy któryś z nich mógłby na mnie donosić bezpiece? Nie wiem. Może dzięki temu, że urodziliśmy się niedługo przed upadkiem komunizmu mamy tę przewagę, że potrafimy bez wyrzutów sumienia odrzucać wszelkie mity tamtego okresu a współpracę z bezpieką możemy śmiało nazwać zdradą. Wiem też, że niezbyt dobrze czuję się w takim towarzystwie, które za wszelką cenę pragnie chronić ludzi, którzy zachowywali się niegodnie, gdy nastał czas próby.

Tomasz Szafrański
więcej tekstów autora...

Autor o sobie: na co dzień pracuję w administracji państwowej.