Jak można się było spodziewać - książka Piotra Gontarczyka i Sławomira Cenckiewicza już przed jej wydaniem zaczęła żyć niezależnie od treści w niej zawartych. Jest ona, a za nią jej bohater, Lech Wałęsa, obiektem nie tylko dyskusji i analiz - ale głównie manipulacji, mimowolnych i zamierzonych.

Książka “SB a Lech Wałęsa. Przyczynek do biografii” będzie wydana już w poniedziałek (prawdopodobnie w nakładzie jednak większym, niż się jeszcze wczoraj wydawało - 4.000 egz.). Informacje, jakie przedstawiają media elektroniczne i papierowe, fragmenty książki, jej wstępne omówienia, oraz wypowiedzi jej autorów, oraz jednego z recenzentów - Andrzeja Zybertowicza - pozwalają na postawienie kilku tez.

Warto zauważyć, że informacje o tej pozycji pojawiają się w trzech gazetach - “Rzeczpospolitej”, tygodniku “Wprost” i tygodniku “Gazeta Polska”. Już po tym zestawie periodyków (osnowie medialnej wspomnianego przeze mnie wczoraj Salonu IV RP) widać, że promocja książki jest bardzo jasno i jednoznacznie zaplanowana, jako szersze działanie. I nie jest to tylko działanie promocyjne dla tej pracy - lecz działanie quasi polityczne. Nie ukrywa zresztą tego specjalnie Andrzej Zybertowicz, recenzent książki, który daje wyraźnie do zrozumienia, że pozycja spółki Cenckiewicz/Gontarczyk ma zadania przekraczające wymiar historiograficzny. Zybertowicz jednocześnie akcentuje naukowość tej pracy, jej solidne oparcie o dokumenty źródłowe i “rzetelność kwerendy”. I tu właśnie dochodzimy do pytania - czy to, że historycy IPN oparli się o dokumenty źródłowe SB, z zasobów Instytutu Pamięci Narodowej jest wystarczającą rękojmią, aby uznać tą pracę za dzieło naukowe?

Z przytoczonych przez “Rzeczpospolitą” dziś i wczoraj fragmentów książki, poza powoływaniem się na materiały źródłowe, wynika jednoznacznie, że pp. Cenckiewicz i Gontarczyk posługują się PUBLICYSTYKĄ, a nie językiem naukowym. W tych fragmentach, gdzie dokumenty są jednoznaczne i potwierdzone w innych źródłach - sprawa jest prosta. Tam, gdzie dokumenty są niejednoznaczne (jak choćby “oryginalne maszynopisy”(!)) - pojawia się interpretacja i wnioskowanie własne autorów. Poza tym widać, już na podstawie opublikowanych fragmentów, że mamy do czynienia z częścią dokumentów, które pasują do linii książki.
A linią książki jest udowodnienie i przekonanie czytelnika, że Lech Wałęsa jest “Bolkiem”. To jest właśnie informacja, z którą nie kryją się specjalnie autorzy - ale również potwierdza ją prezes IPN, Janusz Kurtyka, który stwierdza wprost - wprawdzie nie ma stuprocentowego dowodu, że Lech Wałęsa to “Bolek” - ale on bierze na siebie za to odpowiedzialność. Trzeba przyznać, że postawa Kurtyki w tej sytuacji jest dobra. Tylko, że Janusz Kurtyka to nie tylko przełożony pp. Cenckiewicza i Gontarczyka, ale szef również państwowej instytucji, która powinna dbać o rzetelność i jakość publikacji - ale również być odpowiedzialna za państwo jako całość. Pozycja o Wałęsie nie przyczynia się do umocnienia wizerunku IPN jako niezależnej instytucji historycznej - ponieważ książka ma zadania polityczne.
Już wcześniej pisałem - książka ta jest kolejną odsłoną walki, tak jakby echem słynnej z początku lat ‘90 “wojny na górze”,która jest sporem politycznym pomiędzy różnymi środowiskami politycznymi, kto, kiedy i dlaczego ma zająć naczelne miejsce w panteonie sławy opozycjonistów antykomunistycznych. Sama w sobie książka, oparta jednoznacznie - i jednostronnie - na dokumentach SB, bez pogłębionej analizy faktograficznej, opartej o zeznania i opinie uczestników tamtych zdarzeń - jest protezą pracy naukowej, a przede wszystkim - narzędziem walki politycznej.
I nie tylko zresztą IPN firmując tą pracę nie dokłada staranności naukowej i rzetelności instytucji państwa. Janusz Kurtyka, IPN jako instytucja i oczywiście autorzy książki stawiają się, na podstawie esbeckich dokumentów, zresztą głównie ich kopii, a być może fałszywek - a nie na podstawie rzetelnego procesu badawczego - w roli sędziów Lecha Wałęsy. Pojawiają się już pytania, czy działania IPN są zgodne nie tylko z jego misją - ale również czy praca pp. Cenckiewicza i Gontarczyka nie
Kampania medialna, organizowana przez “Rzeczpospolitą”, inne prawicowe media, a także TVP (dziś ma wyemitować film Grzegorza Brauna o Wałęsie), wskazuje, że projekt polityczny, pod nazwą - najpierw Lech Wałęsa - potem III RP - jest przygotowany precyzyjnie i z żelazną logiką wdrażany w życie.

Salon IV RP dużo się nauczył. Mając do dyspozycji tak potężny oręż, jak IPN, media papierowe i telewizję publiczną - realizuje plan długiego marszu, gdzie poszczególne stacje mają doprowadzić do deprecjacji i zanegowania polskiej historii ostatnich 20 lat.

Sprawa Lecha Wałęsy, książki o nim, jego współpracy z SB jest tylko elementem walki politycznej. Tak właśnie wygląda polityka historyczna w praktyce. Na początek na nowo próbuje się reanimować mit rządu Jana Olszewskiego, jednocześnie próbuje się obalić mit Lecha Wałęsy, przy okazji oczywiście (co wyraźnie z opublikowanych fragmentów widać) prowadzona jest walka o “rząd dusz” z Adamem Michnikiem i “Gazetą Wyborczą”. W tle tego wszystkiego stoją bracia Kaczyńscy, o czym świadczą wypowiedzi Lecha.

Tylko, że ta zabawa, która jest nazywana na użytek gawiedzi “odkrywaniem prawdy” - donikąd nie doprowadzi. Mit i pozycja, historyczna pozycja Lecha Wałęsy nie ucierpi, efekty polityczne tych działań będą żadne - tylko koszty międzynarodowe tej zadymy w Świecie będą duże.

Azrael