Nerwowe przebieranie nogami, zagryzanie zębów, gdybanie, co się będzie działo, kiedy Irlandia nie przegłosuje w swoim referendum traktatowym, że przyjmuje go… niektórzy piszą, że dziś rozstrzygną się losy Traktatu Lizbońskiego.

Przyznam się, że wyjątkowo jakoś nie niepokoję się tą sprawą i uważam, że los Traktatu Reformującego (TR) nie leży wcale w rękach Irlandczyków. Więcej - uważam, że głosowanie przeciw - da równe korzyści niż za.

Karkołomne myślenie? Nie - pragmatyczne.

Otóż uważam, że stanięcie w poprzek całej reformy Unii Europejskiej przez czteromilionowy kraj, nie czarujmy się - fajny, ciekawy - ale peryferyjny, jest dowodem, że integracja ma sens i ma przyszłość. TR miał pokazać jedność Europy - i ją pokaże, tak czy inaczej. Wielkie kraje regionu już zrozumiały, że tylko wspólny front ma przyszłość. Także Polska, która pomocy na bolączki energetyczne szuka w całej UE, dążąc do jedności, a problem z rosyjskimi embargami powinien już tylko dopełnić to rozumowanie, że indywidualne problemy da się rozwiązać z równymi sobie - ale nie z dużymi.

Jeżeli Irlandia powie “nie” - to zrobi “kuku” tylko sobie. Bo technokraci europejscy - i inne kraje członkowskie znajdą rozwiązanie (może przejściowy powrót do Traktatu Nicejskiego, może zastosowanie wobec Irlandii czegoś podobnego, jak sprawa ratyfikacji Karty Praw Podstawowych przez Wielką Brytanię i Polskę), ale suma summarum - rachunek za brak zgody na Unię zjednoczoną bardziej - zapłaci sama Irlandia. Bo inni nie pozwolą zrobić sobie i swoim interesom szkody.
Bardziej, przyznam się, martwiłem się sprawą ratyfikacji w Polsce (i martwię się dalej), bo ekstrema polityczna, niesłusznie nazywana prawicą, stosuje sprawę TR w kategoriach fałszywie rozumianego interesu narodowego i utraty suwerenności.

Jednym z haseł, jakie się pojawiało najczęściej w dyskusji na temat ustawy o ratyfikacji Traktatu Lizbońskiego – jest suwerenność Polski – oczywiście – jej utrata, która jakoby ma nastąpić, gdyby traktat został przyjęty definitywnie. I co ciekawe – nikt nie usiłuje tego tematu zgłębić, nikt nie stara się szerzej podyskutować, czy rzeczywiście Polska i jej Naród traci tą suwerenność – czy nie i czy może jednak coś na tym zyskujemy.

Pojęcie suwerenności jest dość skomplikowaną kategorią polityczno – prawną – i w przebiegu dziejów zmieniało swoje znaczenie i kontekst.

Generalnie – suwerenność narodu jest sama w sobie już ograniczona wewnętrznie, poprzez oddanie części prerogatyw rządzenie demokratycznie wybranym przedstawicielom. Jej wybrani reprezentanci, jak w przypadku Polski, w wyborach demokratycznych – sprawują władzę i decydują, jaka część suwerenności – a także wolności osobistej – musi zostać poddana kontroli państwa. Warto o tym pamiętać, że każdy obywatel państwa, jako członek Narodu – nie jest w pełni i nigdy nie będzie suwerenny.

Polska, jako państwo – nie jest i nie była nigdy w pełni suwerenna. Gdyby tak było – oznaczałoby to, że nie jest uczestnikiem życia międzynarodowego, w żadnym zakresie. Nie prowadzi kontaktów międzynarodowych, nie podpisuje umów z innymi krajami, ani organizacjami międzynarodowymi – ani o charakterze politycznym, ani gospodarczym, nie ma też relacji bilateralnych z innymi państwami.

Mało kto pamięta, że utrata suwerenności Polski dokonała się, kiedy Polska podpisała Traktat z Maastricht (a właściwie jego kontynuację - Traktat Nicejski - i weszła w skład UE - 1 maja 2004 roku), który wszedł w życie w roku 1993. Traktat z Maastricht określał, na ile państwa są gotowe rezygnować z części swojej suwerenności, na rzecz innych tak zwanej subsydiarności (inaczej pomocniczości), co określa, że organy Unii Europejskiej, w wybranych sprawach mogą zajmować sprawami swojego członka, w sprawach międzynarodowych, jeżeli okazuje się, że jest to z korzyścią dla niego i całej wspólnoty. Traktat z Maastricht określił i wdrożył również zasadę tak zwanej wspólnie wykonywanej suwerenności państwa Unii Europejskiej, co było wykładnikiem indywidualnych decyzji o przystąpieniu do organizacji, widząc w tym korzyści większe, niż działania samodzielne.

Irlandczykom nie powiedziano wyraźnie - podpisanie Traktatu Lizbońskiego nie oznacza utraty suwerenności i nie zmienia się jej zakres wolności. Traktat ten tylko porządkuje porządek prawny i nadaje Unii Europejskiej osobowość prawną. Nie zmienia się zakres decyzji, jakie są podejmowane na szczeblu Komisji i Parlamentu Europejskiego – zostaje to tylko skodyfikowane w ramach jednego dokumentu.

Oczywiście - w Irlandii pojawiają się te same głosy o małżeństwach homoseksualnych, o prawach gejów, o aborcji. Kraj ten ma te same problemy, co Polska z prawicą (ale ma to szczęście, że wszedł do UE już dawno i ma ponad 40 milionową diasporę, która nie zapomniała o kraju).

Polska, jako kraj, po odrzuceniu TR przez Irlandię, może przeżyć podobne wstrząsy polityczne, jak na przełomie marca i kwietnia. Boć przecież Jarosław Kaczyński nie omieszka wykorzystać tego w swoich wewnętrznych rozgrywkach - tego jestem więcej niż pewien. Już dziś mieliśmy tego przedsmak, kiedy jego totumfacki, Przemysław Edgar Gosiewski, wyraził nadzieję, że Irlandia traktatu nie ratyfikuje, że referendum skończy się klęską. Nie muszę dodawać, że nasz “słynny” polityk oczywiście głosował w sprawie ustawy ratyfikacyjnej w Sejmie… ZA!

Niezależnie od tego, co dziś do 21.00 czasu Greenwich powiedzą Irlandczycy - Traktat Lizboński wejdzie życie. Jestem tego pewien - jak jestem pewien, że chorym z urojenia w Unii Europejskiej w dalszym ciągu jest Polska.

Azrael